บาลีขั้นต้น 1 โดย อาจารย์ระวี จันทร์ส่อง

นี่คือสรุปเนื้อหาจากเอกสารประกอบการสอนวิชา “บาลีขั้นต้น 1” โดย ดร.ระวี จันทร์ส่อง

เอกสารฉบับนี้เป็นคู่มือสำหรับการเรียนการสอนวิชาบาลีขั้นต้น โดยมีเนื้อหาครอบคลุมประวัติความเป็นมาและหลักไวยากรณ์เบื้องต้นของภาษาบาลี แบ่งออกเป็น 11 บท พร้อมภาคผนวกคำศัพท์ท้ายเล่ม

ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับภาษาบาลี (บทนำ)

• ความหมาย: “บาลี” หรือ “ปาลิ” มีความหมายว่า ภาษาที่ใช้เป็นหลักในพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท, พุทธพจน์, หรือภาษาที่รักษาเนื้อความไว้
• ประวัติ: ภาษาบาลีจัดอยู่ในตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน เช่นเดียวกับภาษาสันสกฤต โดยจัดอยู่ในกลุ่มอินโด-อารยันยุคกลาง เรียกว่า “ภาษาปรากฤต” ซึ่งเป็นภาษาที่พัฒนามาจากภาษาพระเวทและใช้กันในหมู่ชาวบ้านทั่วไป
• กำเนิดและพัฒนาการ: แม้จะมีความเชื่อว่าภาษาบาลีมาจากแคว้นมคธ แต่ก็ยังมีข้อถกเถียงทางวิชาการอยู่ วิลเฮล์ม ไกเกอร์ นักปราชญ์ชาวเยอรมัน ได้แบ่งวิวัฒนาการของภาษาบาลีในพระไตรปิฎกออกเป็น 4 ยุค คือ ยุคร้อยกรอง (คาถา), ยุคร้อยแก้ว, ยุคร้อยกรองระยะหลัง และยุคร้อยกรองประดิษฐ์
• อักษร: ภาษาบาลีเป็นภาษาเสียง ไม่มีอักษรเป็นของตนเอง จึงสามารถใช้อักษรของภาษาต่างๆ ในการเขียนได้ เช่น อักษรเทวนาครี อักษรสิงหล อักษรไทย และอักษรโรมัน

เนื้อหาหลักไวยากรณ์ 11 บท

• บทที่ 1 สระและพยัญชนะ: อธิบายเรื่องอักขระในภาษาบาลี ประกอบด้วยสระและพยัญชนะ หลักการออกเสียงตามฐานกรณ์ และเรื่องพยัญชนะสังโยค (ตัวควบกล้ำ)
• บทที่ 2 วัตตมานาวิภัตติ: ว่าด้วยเรื่องกริยาอาขยาต (กริยาแท้) ในกาลปัจจุบัน (Present Tense) โครงสร้างประโยคกัตตุวาจก (ประธานเป็นผู้กระทำ) และการประกอบกริยาจากธาตุ (รากศัพท์) ทั้ง 8 หมวด
• บทที่ 3 นามศัพท์ อ การันต์: อธิบายเรื่องคำนาม (นามศัพท์) และการแจกวิภัตติ (การเปลี่ยนรูปท้ายคำนามเพื่อบอกหน้าที่) โดยเน้นที่คำนามเพศชาย (ปุงลิงค์) และเพศกลาง (นปุงสกลิงค์) ที่ลงท้ายด้วยสระ “อะ”
• บทที่ 4 ปัญจมีวิภัตติ: ว่าด้วยวิภัตติหมวดที่ 5 ของกริยา ซึ่งใช้ในความหมายบังคับ, ขอร้อง หรืออ้อนวอน (Imperative) เช่น “จงไป”
• บทที่ 5 นามศัพท์ อา การันต์: อธิบายการแจกวิภัตติของคำนามเพศหญิง (อิตถีลิงค์) ที่ลงท้ายด้วยสระ “อา”
• บทที่ 6 อัชชัตตนีวิภัตติ: ว่าด้วยวิภัตติกริยาที่ใช้บอกเหตุการณ์ในอดีตที่เพิ่งผ่านมา (Past Tense/Aorist) แปลว่า “…แล้ว” หรือ “ได้…แล้ว”
• บทที่ 7 นามศัพท์ อิ การันต์: อธิบายการแจกวิภัตติของคำนามทั้ง 3 เพศ ที่ลงท้ายด้วยสระ “อิ”
• บทที่ 8 คุณศัพท์: ว่าด้วยคำคุณศัพท์ (Adjective) ซึ่งทำหน้าที่ขยายนามนาม โดยคุณศัพท์จะต้องมีลิงค์ วจนะ และวิภัตติให้ตรงกับคำนามที่ขยาย
• บทที่ 9 สรรพนาม: อธิบายเรื่องคำสรรพนาม (Pronoun) แบ่งเป็นบุรุษสรรพนาม (บุรุษที่ 1, 2, 3) และวิเสสนสรรพนาม (สรรพนามขยายนาม)
• บทที่ 10 สังขยา: ว่าด้วยการนับจำนวนในภาษาบาลี ทั้งการนับเลขปกติ (1, 2, 3) และการนับลำดับ (ที่ 1, ที่ 2, ที่ 3)
• บทที่ 11 อัพยยศัพท์: คือกลุ่มคำศัพท์ที่ไม่ต้องแจกวิภัตติ สามารถคงรูปเดิมได้เสมอ ประกอบด้วย อุปสรรค (คำอุปสรรค), นิบาต (คำเชื่อมหรือคำลงท้าย) และปัจจัย

ภาคผนวก

ท้ายเล่มมีศัพทานุกรมบาลี-ไทย แบ่งตามหมวดคำกริยาและคำนาม เพื่อให้นักศึกษาได้ทบทวนและทำความเข้าใจด้วยตนเอง

Loading…

Taking too long?

Reload document

| Open in new tab

Download [17.00 B]